Klawiatura komputerowa

Klawiatura komputerowa

Klawiatura komputerowa – uporządkowany zestaw klawiszy służący do ręcznego sterowania urządzeniem albo ręcznego wprowadzania danych. W zależności od spełnianej funkcji klawiatura zawiera różnego rodzaju klawisze – alfabetyczne, cyfrowe, znaków specjalnych, funkcji specjalnych, o znaczeniu definiowanym przez użytkownika.

Klawiatury są w najróżniejszych urządzeniach domowych – maszynach do pisania, klawiszowych instrumentach muzycznych, kalkulatorach, telefonach, tokenach; w szczególności jest to jeden z podzespołów wejściowych komputera. Aktualnie używane modele klawiatur komputerowych posiadają około 100 klawiszy. Coraz częściej w klawiatury komputerowe wbudowuje się dodatkowe elementy sterujące (gładzik, dodatkowe przyciski, pokrętła, suwaki oraz in.), kontrolne (diody świecące) oraz inne (np. czytnik kart pamięci, porty USB, gniazda do zestawu słuchawkowego) – najczęściej do obsługi multimediów.

Konstrukcje

Klawiatury potrafią posiadać najróżniejszą konstrukcję:

• mechaniczne, historycznie najstarsze – ruch klawisza za pomocą mniej albo bardziej skomplikowanego systemu dźwigni, cięgien itp. układów mechanicznych bezpośrednio wykonuje czynność użyteczną (np. napęd dźwigni w maszynie do pisania, przestawienie tarczy w arytmometrze mechanicznym)
• stykowe – ruch klawisza powoduje bezpośrednio zwarcie (lub, rzadziej, rozwarcie) w układzie elektrycznym/elektronicznym:
  • sprężynowa
  • membranowa – wykonana jest z kilku warstw: warstwa z nadrukiem graficznym wykonana z poliestru albo poliwęglanu, warstwa laminująca, warstwa poliestrowa z nadrukowanym obwodem drukowanym (technika druku – sitodruk, farby przewodzące prąd), membrana oddzielająca, kolejna warstwa z nadrukowanym obwodem drukowanym oraz kolejna warstwa laminująca. Membrana oddziela obwody drukowane poza momentem, kiedy naciskany jest przycisk.
  • z gumą przewodzącą (obecnie najbardziej rozpowszechnione) – wciśnięcie klawisza powoduje dociśnięcie gumy przewodzącej do obwodu drukowanego, powodując znaczne obniżenie rezystancji pomiędzy końcówkami pola stykowego
• bezstykowa:
  • optoelektroniczna – ruch klawisza powoduje wsunięcie albo wysunięcie przesłony do/z transoptora
  • pojemnościowa – aktualnie stosowana sporadycznie – klawisz połączony jest z elementem zmieniającym pojemność współpracującego kondensatora najczęściej poprzez wsunięcie się pomiędzy okładziny
  • kontaktronowa – naciśnięcie klawisza powoduje przysunięcie magnesu do kontaktronu wymuszając zwarcie styków
• ekranowa:
  • dotykowa – na ekranie wyświetlany jest układ klawiszy, dotknięcie zaznaczonego miejsca jest równoznaczne z wprowadzeniem znaku, konieczne jest posiadanie specjalnego monitora dotykowego
  • klasyczna – na ekranie wyświetlany jest układ klawiszy, kliknięcie myszką w wybranym miejscu jest równoznaczne z wybraniem znaku; wariant zbliżony do poprzedniego, ale nie wymaga specjalnego monitora. Zaletą klawiatur ekranowych w porównaniu z fizycznymi jest możliwość wizualnej prezentacji wielu zestawów znaków z wielorakich alfabetów.

Zasada działania

Wirtualna klawiatura podczas pracy

Miniklawiatura do PC.

Na klawiaturze komputerowej każde naciśnięcie albo puszczenie klawisza powoduje wysłanie sygnału do komputera. Każdy klawisz ma przypisaną własną parę sygnałów, zwanych „scancode”. Od pewnego czasu na rynku dostępne są klawiatury bezprzewodowe stosujące do komunikacji z komputerem podczerwień (musi być kontakt klawiatury z odbiornikiem sygnału) oraz fale radiowe (mogą to być znaczne odległości ok. 5 m). Najnowszym trendem jest łączenie klawiatur za pomocą standardu Bluetooth. Klawiatury wprowadzające znaki łacińskie są najczęściej w tzw. układzie QWERTY (od pierwszych liter w lewym, górnym rogu klawiatury), rzadziej QWERTZ (klawiatury niemieckie czy polskie w tzw. układzie maszynistki) czy AZERTY (francuskie). Istnieją także inne układy klawiatur, pomiędzy innymi klawiatura Dvoraka, której celem jest przyśpieszenie pisania.

Układ znaków na klawiaturze klawiatury komputerowe odziedziczyły po klawiaturach mechanicznych maszyn do pisania – występował tam problem blokujących się dźwigni podczas szybkiego pisania, który próbowano rozwiązać poprzez umieszczenie klawiszy z najczęściej powtarzającymi się sekwencjami liter w taki sposób, by leżały możliwie daleko od siebie. Aktualnie produkuje się z reguły klawiatury na łącze PS/2 oraz USB. Długotrwała praca na klawiaturze może prowadzić do zespołu RSI.

Historia

• 82-klawiszowa – klawiatura typu PC oraz XT
• 84-klawiszowa – klawiatura typu AT
• 101-klawiszowa – klawiatura rozszerzona o klawisze numeryczne
• 104-klawiszowa – klawiatura 101 rozszerzona o dodatkowe klawisze dla menu Windows
• multimedialna – klawiatura 104 rozszerzona o dodatkowe klawisze.
• multimedialna – klawiatura 145 rozszerzona o dodatkowe klawisze, nowy moduł kodowania oraz zapamiętywania klawiszy. Klawiatura jest w stanie zapamiętać ponad 230 wielorakich kombinacji.

Pierwszy komputer wyposażony w klawiaturę powstał w 1960 roku.

Układ

Klawiatura komputerowa p • d • e (układ QWERTY)
Esc		F1	F2	F3	F4		F5	F6	F7	F8		F9	F10	F11	F12		PtSc	ScLk	Brk
																	Ins	Home	PgUp		Num	/	*	-
																	Del	End	PgDn		7	8	9	+
																					4	5	6
																		↑			1	2	3	Ent
																	←	↓	→		0		.

Kliknij jakiś klawisz, by dowiedzieć się o nim więcej.

Rodzaje klawiatur

• QWERTY / QWERTZ / AZERTY / Klawiatura Dvoraka
• standardowa klawiatura
• klawiatura multimedialna
• alfabet arabski na klawiaturze
• alfabet aramejski na klawiaturze
• alfabet grecki na klawiaturze
• alfabet gruziński na klawiaturze
• alfabet hebrajski na klawiaturze
• alfabet łaciński na klawiaturze
  • belgijska klawiatura
  • brytyjsko-amerykańska klawiatura
  • duńska klawiatura
  • hiszpańska klawiatura
  • niderlandzka klawiatura
  • niemiecka klawiatura
  • polska klawiatura
  • szwedzka klawiatura
  • węgierska klawiatura
  • włoska klawiatura
• alfabet ormiański na klawiaturze
• cyrylica na klawiaturze
  • bułgarska klawiatura
  • rosyjska klawiatura
  • ukraińska klawiatura
• pismo hinduskie na klawiaturze
• pismo chińskie na klawiaturze
• pismo koreańskie na klawiaturze
• pismo japońskie na klawiaturze
• pismo aramejskie na klawiaturze
• pismo brajla na klawiaturze

Sprawdź też

• Klawiatura muzyczna
• Pisanie bezwzrokowe

Linki zewnętrzne

  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Klawiatura komputerowa

• Historia klawiatur