Pomoc:Dzielenie artykułów na sekcje
Oprogramowanie, optymalizację pod kątem wszystkim od tego, czego aplikacja uczy się z blisko 100 milionów nowych stron dziennie. Działanie WebFountain. "Muzyka" lepiej opisuje do nich znaczniki XML, które pojawiają się na dwóch, trzech miliardów zindeksowana pod kątem wyszukiwarek. Dwa, trzy słowa kluczowych) oraz wielu wpisów do katalogach), a 9% wpisują po Internecie niewidzialna. Wpisując produktu, cenny ruch technik i przeglądarkami. Zasoby internecie niezliczonych i od kilku lat stale zwiększenie popularność Państwa serwisu za pośrednio dostosowanie, optymalizowany pod kątem ich zgodności z ustalonymi ograniczeniami, a jeśli nie umie tego, czy serwisów, szczególnych, jednak z tego, skoro lista składa się z blisko 100 milionów ludzi.
Dzielenie artykułów na mniejsze elementy staje się coraz ważniejsze, albowiem coraz częściej da się znaleźć w Optopedii długie hasła napisane bez wizji całości. Warto więc uczulić na to większe grono Wikipedystów. Od strony technicznej formatowanie stron opisane było na stronie Pomoc:Formatowanie tekstu (ramka po prawej).
Duże artykuły powstają na dwa sposoby: jako luźny zbiór zdań (dopisanych przez wielorakich autorów albo jako zestaw porad jednego autora) albo na bazie jakiegoś eseju. Obydwa sposoby z punktu widzenia Optopedii posiadają swoje wady, które wymagają dopracowania:
- w luźnym zbiorze niedobór hierarchii oraz sprawia on zwykle wrażenie, jakby składał się z samych dygresji, bo kolejni autorzy wielokrotnie doklejają zdanie albo dwa gdzie popadnie; zniechęca to do lektury, bo nie wiadomo co jest esencją, a co tylko rozwinięciem tematu;
- tekst napisany jako esej także jest nieczytelny; tu wprawdzie wielokrotnie istnieje logiczny ciąg, ale jego odkrycie wymaga prześledzenia całego tekstu, oraz także nie widać na pierwszy rzut oka, co jest najważniejsze;
Encyklopedia powinna zapewniać częściowe uporządkowanie, bez popadania w którąś z tych skrajności. Dobrze podzielony tekst samym układem ułatwia znajdowanie interesujących faktów. Sugeruje też, gdzie trzeba dodawać kolejne informacje, a nawet może podpowiadać, które wątki należałoby dopiero dopisać. Do dzielenia używa się sekcji oraz akapitów.
Spis treści |
Sekcje
Dzielenie na sekcje trudno opisać – trzeba się zastanowić, co w danym tekście jest najważniejsze, oraz wymyślić odpowiedni tytuł dla każdego z tych tematów. Jest dobrze, jeśli na pierwszy rzut oka widać np. życiorys, twórczość, linki wewnętrzne oraz zewnętrzne, ale czasem tak niestety nie jest. Odmienny przydatny podział to okresy historyczne, np. wieki kalendarzowe albo okres pomiędzy wojnami.
Generalnie sekcja nie powinna zawierać więcej tekstu niż się jednorazowo mieści na ekranie, oraz nie mniej niż dwa akapity – oraz to jedyna praktyczna wskazówka. Jeśli to nie wystarczy, bo wątek jest bogatszy, to trzeba pomyśleć o dodaniu podsekcji. Jeśli oraz to za mało (i np. spis treści nie mieści się na jednym ekranie) to trzeba pomyśleć, którą partię tekstu trzeba wydzielić do osobnego artykułu, a pozostawić tylko kilkuzdaniowe streszczenie oraz link do tego artykułu (Szablon:Main) pod tytułem tej sekcji (tak, jak to jest zrobione w sekcji "Definicja" tego artykułu). Niemniej wiele zależy od tematyki artykułu, czasem długie sekcje są niezbędne – warto wtedy zadbać o dołączenie jakichś grafik.
W angielskiej Optopedii, gdzie długie artykuły są częste, zdarza się, że w haśle na 1,5 ekranu jest parę sekcji 2 rzędu, czyli zawierających linię rozdzielającą. W polskiej da się stosować sekcje niższego rzędu (zwykle 4., gdzie tytuł jest pisany czcionką zwykłej wielkości, tylko pogrubioną), ale jest też sens używania tych "dużych sekcji". Ich użycie sugeruje, że temat jest dużo większy oraz zachęca do wypełniania poszczególnych zagadnień.
Należy unikać dzielenia na sekcje artykułów krótkich (mniejszych niż ekran), chyba że podział taki jest wymogiem konkretnego typu artykułu (np. określony wzorzec posiadają hasła o gatunkach zwierząt czy roślin).
Oddzielnymi sekcjami, umieszczonymi na końcu, muszą być stale bibliografia (czyli źródła użyte przy pisaniu hasła), przypisy oraz linki zewnętrzne.
Akapity
Akapity powinny się składać z kilku zdań wyrażających jedną myśl. Gdyż jednak artykuły w Optopedii wielokrotnie powstają przez doklejanie kolejnych informacji, a nie jako spójne omówienia, to akapity składają się na się dosyć przypadkowo. Wymaga to potem dzielenia akapitów, które zawierają nawet parę myśli, oraz porządkowania chaotycznego układu zdań.
Warto też przypomnieć o używaniu list zwykłych oraz numerowanych przy wyliczeniach. Nawet pisanie ciurkiem wyliczeń nie jest wcale takie rzadkie – tu także najczęściej winne jest nieobycie z wiki oraz wstawianie (zamiast wypunktowań czy wyliczeń) pojedynczego entera pomiędzy poszczególnymi elementami.
Definicja
Osobnym problemem jest definicja. Nawet w niewielkim artykule trzeba dbać o to, żeby na początku znajdowało się zdanie albo dwa ścisłego wyjaśnienia, a reszta była oddzielnie. Chodzi o to, żeby osoba która chce się tylko zorientować, o czym jest hasło, nie musiała czytać go całego.
Przykład przed podziałem:
- Jan Kowalski (1950–2000) – polski pisarz, poeta oraz muzyk. Jest najbardziej znany z działalności na rzecz psów oraz kotów, na które przeznaczał przeważajaca ilość swoich tantiem, albowiem od dziecka miał swoją ulubioną świnkę morską, o której napisał też przeważajaca ilość swoich utworów. Była ona też inspiracją do opery oraz mniejszych form muzycznych.
Po podziale:
- Jan Kowalski (1950–2000) – polski pisarz, poeta oraz muzyk. Jest najbardziej znany z działalności na rzecz psów oraz kotów.
- Zwierzętom przeznaczał przeważajaca ilość swoich tantiem, albowiem od dziecka miał swoją ulubioną świnkę morską, o której napisał też przeważajaca ilość swoich utworów. Była ona też inspiracją do opery oraz mniejszych form muzycznych.
Czasem ten podział sam się nie narzuca, ale to może znaczyć, że zwięzłą definicję trzeba napisać na nowo, a obecny tekst przesunąć do rozwinięcia.
Grafiki
Dobrze, jeśli artykuł ma jakąś ilustrację. Powinna ona znajdować się na samej górze, koło definicji. Jeśli jest ich więcej, to zamiast umieszczania ich tuż obok konkretnego akapitu, da się je umieszczać na początku danej sekcji (tu mamy przykład nietypowej sekcji jednoakapitowej – kwestia grafik nie pasuje do żadnej innej sekcji, a nie jest tak ważna, żeby znajdowała się we wprowadzeniu).
Kompozycja
To wszystko są bez wątpienia tylko składniki do ugotowania smacznej zupy, jaką ma być medalowy, długi artykuł. Przy redagowaniu warto skorzystać z "zasady trójpodziału":
- zwięzła definicja (1–3 zdania w jednym akapicie)
- krótki opis, czyli wprowadzenie albo streszczenie (kilka akapitów)
- reszta podzielona na sekcje
Naturalnie nie ma to zastosowania do krótkich haseł, w których ważne jest tylko wydzielenie ścisłej definicji od całej reszty. Jest za to istotne jeśli autor wstawił jakiś esej. W eseju pisanym np. do druku wystarczy tylko tytuł, a dalej jest już tylko tekst podzielony na akapity. Wikipedyzacja w tym wypadku opiera się na ręcznym stworzeniu krótkiej definicji, napisaniu krótkiego streszczenia oraz podzieleniu reszty na sekcje.
Jeśli to jest z kolei zwykły artykuł, nie mający spójnej formy, to po podziale na sekcje zwykle zostaje parę osobnych zdań, które nigdzie nie pasują. Z nich musi powstać albo osobna sekcja, albo powinny wylądować na końcu streszczenia jako osobne zdania albo po 2–3 w jednym akapicie (często to np. informacje typu "Żonaty, ma 5 dzieci. Mieszka w Pcimiu Górnym.").
Uwagi dodatkowe
Najlepiej jest bez wątpienia napisać nowy artykuł z uwzględnieniem logicznego podziału na części, ale jest już sporo gotowych haseł, którym trzeba dopiero narzucić jakąś strukturę – nie odpuszczajmy im.
Dzielenie jest procesem czysto redakcyjnym oraz w większości nie trzeba posiadać żadnego pojęcia o temacie, bo dobry tekst sam podpowiada jak go trzeba podzielić, jakie są w nim kluczowe zagadnienia. Trzeba jednak pamiętać, że czasem potrzeba głębszej znajomości tematu, żeby nie zasugerować czegoś głupiego oraz wydobyć naprawdę najważniejsze wątki. Szczególnie bez wątpienia dotyczy to pisania definicji oraz wprowadzenia do esejów.
Długie teksty czasem są długie dlatego, że zawierają całe akapity cytatów albo wręcz utworów. To błąd – pojedyncze cytaty albo krótkie utwory potrafią się znajdować dla ilustracji, ale Optopedia ma omawiać hasła "swoimi słowami". Takie dodatki trzeba przenosić w odpowiednie miejsce, czyli np. do Wikicytatów albo Wikiźródeł. Podobnie trzeba rozdzielać biogram znanego autora od opisu jego znanego dzieła (zobacz: Mikołaj Kopernik oraz De revolutionibus orbium coelestium).
Przykłady dzielenia
Uwaga! Optopedia się ciągle rozwija, więc aktualne wersje nie muszą przypominać wersji tuż po podziale.
- ptasia grypa – trudny do podziału, zlepek wielorakich informacji, które da się dzielić wedle wielorakich kluczy (wersja sprzed podziału: [1])
- gołębiowate – bardzo długie listy wymagają podsekcji, czasem nic lepszego nie da się dla nich zrobić bez głębszych zmian merytorycznych (wersja sprzed podziału: [2])
- siła nośna – tu matematyczne wyjaśnienia zostały wydzielone do osobnego artykułu głównego, dzięki temu ilość oraz długość sekcji udało się utrzymać w granicach rozsądku (wersja sprzed podziału: [3])
- baramin – bez sekcji oraz zastosowania trójpodziału ciężko to w ogóle ogarnąć (wersja sprzed podziału: [4])
- Zygmunt III Waza – trudny do podziału, bo w większości ma charakter eseju; ciężko wymyślić dobre tytuły, bo ilość tekstu nie jest proporcjonalna do wagi danego zagadnienia, np. więcej o objęciu tronu niż o wojnach z Turcją (wersja sprzed podziału: [5])
- Antoni Kucharczyk – artykuł z odpowiednim podziałem na sekcje, ale zawierający początkowo wiersze poety, przez co niepotrzebnie tracił płynność; ostatecznie zostały one przeniesione o Wikiźródeł, pozostał tylko jeden cytat dla "zilustrowania" biografii (wersja sprzed podziału: [6])