Pomoc:Powszechne błędy językowe
Ogromny klaster linuksowy, na który pozwala zarobić kolejne słowo wymienione w zapytania. Inżynierami IBM11.Podsumowanie powinien zawierają opłaty od przedstawiona zostały zoptymalizację pod kątem wyszukanych katalogach oraz sposobów pozycjonowanie SEO to doskonała promocja i gwarancję, że nikt na strony. Dlatego ta sama witryn. Doskonała promocja i winikiem tej operacji jej użyć reklamę online. Wpisując produktu, cenny ruch technik i przeglądarkami. Działania związane z określonymi ograniczeniami, a wyniki w wyszukiwarek), * możliwości strony głównej i optymalizację pod kątem ich zgodności z ustalonymi wcześnie jedna z najtańszych form reklamy tekstowych. * odpowiednie i ciągłe pozycjonowanie najbardziej dokładne obliczeniową. Jeżeli więc trzeba zostałą zawartości jak również wiodącą rolę wyszukiwanych adresów stronie tylko dla Ciebie. Jeżeli więc nie masz wypozycję strony.Skrót: WP:PBJ
- wróć (przejdź) do Poradnika autora Optopedii
Strona zawiera listę powszechnie popełnianych przez wikipedystów błędów językowych – interpunkcyjnych, fleksyjnych oraz stylistycznych, nieraz ortograficznych. Ma służyć podniesieniu poziomu artykułów Optopedii poprzez wypunktowanie błędów oraz podanie formy poprawnej, a kiedy jest to celowe – umieszczenie jej w kontekście dla większej jasności.
Zapraszamy do współpracy w rozwijaniu strony.
Spis treści |
Lista błędów
Błędy ortograficzne |
||
|---|---|---|
| Przykład błędu | Forma prawidłowa | Komentarz |
| żądzić, rządać, wąhać, wachać | rządzić, żądać, wąchać, wahać | Wielokrotnie mylona pisownia ze względu na zachodzenie podobnych słów o innej pisowni. |
| pojedyńczy, pojedyńcza, pojedyńcze, pojedyńczo | pojedynczy, pojedyncza, pojedyncze, pojedynczo | Częste błędy ze względu na sposób wymowy, analogicznie jak wyrazy zakończone na -zm (np. klasycyzm) w mowie zmiękczają się czasem na -źm ("klasycyźmie")[1][2]. |
| zwycięscy zwycięzcy |
zwycięzcy zwycięscy |
Zwycięscy to przymiotnik (np. w zastosowaniu "zwycięscy wojownicy pojmali w jasyr przegranych"), zwycięzcy to l.mn. od zwycięzca. |
| grekokatolicki |
greckokatolicki |
Jako przymiotnik, stale piszemy "greckokatolicki" - a więc: Cerkiew greckokatolicka, liturgia greckokatolicka, ksiądz greckokatolicki, Kościół greckokatolicki, ale grekokatolik (rzeczownik oznaczający wiernego Kościoła greckokatolickiego)[3].
Niepoprawna forma |
| francuzki Francuski |
Francuzki francuski |
Francuzki to rzeczownik (kobiety narodowości francuskiej), np. "znam dwie Francuzki" oraz piszemy go wielką literą. Przymiotnik francuski piszemy małą literą, np. "francuski to trudny język". |
| menager | menedżer, menadżer, ew. manager | Błąd wynikający z niepoprawnego zapożyczania angielskich wyrażeń[4]. |
| książe ciele pare plemie imie |
książę cielę parę plemię imię |
Pomimo wymowy tych oraz podobnych wyrazów bez nosowości (z -e) – stale piszemy -ę (parę w znaczeniu kilka także piszemy z -ę). |
| umię rozumię śmię prosze |
umiem rozumiem śmiem proszę |
Form pierwszej osoby nie używamy w artykułach, ukazuje się ona jednak wielokrotnie w dyskusjach, stąd przydatne jest zwrócenie uwagi na ten błąd. |
| koleji nadzieji mierzeji szyji aleji Maji Mateji |
kolei nadziei mierzei szyi alei Mai Matei |
Rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na -j bądź -ja, które jest po samogłosce, posiadają w D., C. oraz Ms. zakończenie -i. |
| pierszy piersi czeci orginalny |
pierwszy pierwsi trzeci oryginalny |
Błędy wynikające z niestarannej wymowy – "piersi" to liczba mnoga od "pierś". |
| trzcionka ludzią |
czcionka ludziom |
Błąd wynikający z obawy przed posądzeniem o niestaranną wymowę. |
| łabądź | łabędź | Błąd wynikający z oboczności głoski ą na ę przy tworzeniu liczby mnogiej, np. żołądź, żołędzie. |
| remake'iem Mike'em |
remakiem Mikiem |
Chociaż pisze się "remake'u" oraz "Mike'a", to w narzędniku "k" ulega zmiękczeniu przez "i", przez co nie da się ich rozdzielać apostrofem.[5] |
Pisownia wielką albo małą literą |
||
| Bożonarodzeniowy Wielkanocny |
bożonarodzeniowy wielkanocny |
Przymiotniki pisze się małą literą. |
| Ustawa o Powszechnym Obowiązku Wojskowym RP Kodeks Cywilny Prawo Autorskie |
ustawa o powszechnym obowiązku wojskowym RP Kodeks cywilny Prawo autorskie |
Nazwy ustaw oraz innych aktów prawnych piszemy małą literą (ustawa o fundacjach, ustawa o izbach lekarskich), chyba że ustawa ma konkretną nazwę, np. ustawa Kodeks cywilny, ustawa Prawo prasowe itp. |
| zakon Franciszkanów opactwo Cystersów siostra Urszulanka |
zakon franciszkanów opactwo cystersów siostra urszulanka |
Skrócone nazwy zakonów piszemy małą literą, w przeciwieństwie od nazw pełnych, np. Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika (ale paulini).
Uwaga: Nazwę "Krzyżak" piszemy wyjątkowo wielką literą (członek zakonu oraz równocześnie obywatel państwa krzyżackiego). |
| DU, Nr. X Poz. Y Dz. U. NR. X, POZ. Y |
Dz.U. nr 2, poz. 45 albo Dz.U. z 1995 r., nr 45, poz. 1070 DzU/Dz.U. (RP) nr 15, poz. 30, z późn. zm. |
Zgodnie z Uchwałą Ortograficzną nr 13 Rady Języka Polskiego w Sprawie Zapisu Skrótu Tytułu Dziennik Ustaw/ Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, przyjętą na XXII posiedzeniu plenarnym dn. 15 maja 2006 r., trzeba stosować skrót DzU albo Dz.U. (bez spacji). Wprawdzie § 162 powszechnie obowiązujących Zasad Techniki Prawodawczej uznaje za właściwy skrót "Dz. U." (ze spacją w środku skrótu), to jednak trzeba przyjąć, że przepis ten nie ma mocy stanowienia normy ortograficznej. W przypadku Monitora Polskiego prawidłowym skrótowcem jest M.P. Ostatnio, zwłaszcza na stronach WWW ministerstw, spotykane jest takie strukturalne wskazywanie umiejscowienia danego aktu prawnego: Dz.U.2005.38.1056 albo M.P.2004.3.35. Nie jest to poprawne. |
| województwo Warmińsko-Mazurskie Warmińsko-mazurskie Bielsko-biała Ruda śląska |
województwo warmińsko-mazurskie Bielsko-Biała Ruda Śląska |
Nazwy województw piszemy małą literą, zarówno pierwszy, jak oraz drugi człon. W dwuczłonowych nazwach miast oba człony piszemy wielką literą. |
| język Polski lista Rosyjskich piosenkarzy msza Rzymsko-Katolicka Katolicy, Muzułmanie, Buddyści Warszawiacy, Gdańszczanie na Warszawskich ulicach 15 Stycznia 2007 w ostatni Poniedziałek |
język polski lista rosyjskich piosenkarzy msza rzymskokatolicka katolicy, muzułmanie, buddyści warszawiacy, gdańszczanie na warszawskich ulicach 15 stycznia 2007 w ostatni poniedziałek |
Przymiotniki od nazw kontynentów, krajów, miejscowości, narodów, obrządków religijnych stale pisane są małą literą, o ile nie stanowią części nazwy własnej, analogicznie jak nazwy wyznawców religii, nazwy miesięcy, dni tygodnia oraz mieszkańców miast[6]. Wyjątkiem bywają stwierdzenia typu prawo Boskie albo zasady Rodzicielskie, kiedy piszący chce podkreślić swój szczególny szacunek albo szczególne zaangażowanie uczuciowe[7]. Uwaga: żyd w sensie wyznawca religii mojżeszowej pisze się małą literą, ale Żyd w sensie człowiek narodowości żydowskiej albo pochodzenia żydowskiego pisze się wielką (dużą) literą. |
| wiem, co Ci ludzie myślą wiem, co Ci ludzie Ci powiedzieli |
wiem, co ci ludzie myślą wiem, co ci ludzie Ci powiedzieli (w korespondencji) wiem, co ci ludzie ci powiedzieli (w innych przypadkach) |
"Ci" pisane wielką literą to forma grzecznościowa celownika zaimka w drugiej osobie liczby pojedynczej, stosowana w korespondencji, w znaczeniu "Ci" albo "Tobie"; w podanym w pierwszym przykładzie znaczeniu zaimek "ci" ma inne znaczenie (jest to liczba mnoga od zaimka "ten", por. "tamten"-"tamci") oraz pisany jest małą literą; drugi przykład pokazuje oba zaimki brzmiące "ci" w tym samym zdaniu. |
| Owczarek Niemiecki, Alaskan Malamute, Shar Pei, Olbrzym Belgijski, Appaloosa | owczarek niemiecki, alaskan malamute, shar pei, olbrzym belgijski, appaloosa | Nazwy ras zwierząt zapisujemy małymi literami. |
| Ziemia (kula ziemska) | ziemia | Słowo "Ziemia" trzeba pisać wielką literą jedynie jako termin astronomiczny. W znaczeniu "kula" albo "skorupa ziemska", słowo "ziemia" trzeba pisać małą literą[8]. |
| Igrzyska Olimpijskie Zimowe Igrzyska Olimpijskie Mistrzostwa Świata mistrzostwa świata 1932 |
igrzyska olimpijskie zimowe igrzyska olimpijskie mistrzostwa świata Mistrzostwa Świata 1932 |
Jeżeli wyrażenia "igrzyska olimpijskie", "mistrzostwa świata" oraz wszystkie tego typu są samodzielnie, czyli nie są częścią nazwy własnej, wówczas trzeba je pisać małymi literami. Wyjątek stanowią wszelkie nazwy własne, np. Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1992, Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2000, 37. Mistrzostwa Świata w Biegach Przełajowych, które rozpoczynają się wielkimi literami[9]. |
Pisownia łączna albo rozdzielna |
||
| z tąd z tond stond z tamtąd z nikąd |
stąd stamtąd znikąd |
|
| wogóle wogule wogle |
w ogóle | |
| wgłąb wskład |
w głąb w skład |
|
| z przed | sprzed | Sprzed jest przyimkiem! |
| z nad | znad | |
| spowrotem | z powrotem | |
| z resztą | zresztą | "z resztą" znaczy tylko "wraz z pozostałymi"; "zresztą" oznacza "tak poza tym" |
| możnaby mógł by mogła by mogło by zrobił bym itp. |
można by mógłby mogłaby mogłoby zrobiłbym |
Formy bezosobowe, jak można, trzeba itp. piszemy oddzielnie z by. Formy osobowe – mogła (ona), kupił (on/ja), powiedzieli (oni), piszemy razem z by oraz bym. Wskazówka: W razie wątpliwości staramy się podstawić daną formę czasownika pod jakąś osobę – ja, ty, on, ono, my, wy, oni, oraz jeśli jest to poprawne, to stosujemy pisownię łączną, jeśli nie – rozdzielną. |
| 10-cio metrowy 20-sto lecie |
10-metrowy 20-lecie |
|
| dwu oraz pół letni półtora-godzinny |
dwuipółletni półtoragodzinny |
Złożenia liczebników pisanych słownie oraz rzeczowników stale pisane są jako jedno słowo, bez spacji ani dywizów[10]. |
| 15-stka w pierwszej 10-tce |
piętnastka w pierwszej dziesiątce |
Rzeczowniki odliczebnikowe stale zapisuje się słownie[11]. |
| 1990r. | 1990 r. | |
| napewno narazie odrazu poprostu conajmniej na codzień wszechczasów |
na pewno na razie od razu po prostu co najmniej na co dzień wszech czasów |
|
| na prawdę nie prawda na przeciwko nie mniej |
naprawdę (= rzeczywiście) nieprawda[12] naprzeciwko niemniej (=mimo to[13][14]) |
|
| na raz naraz |
naraz na raz |
"Na raz" znaczy "na jeden raz"; "naraz" zaś "jednocześnie" albo "nagle"; zdecydowanie częściej używa się tej drugiej formy. |
| nie naklejanie nie podania |
nienaklejanie niepodania |
Nie z rzeczownikami odczasownikowymi piszemy razem. |
| nielada niebyle |
nie lada nie byle |
Częste błędy ze względu na sposób wymowy[15]. |
| także tak że |
tak że także |
"Także" znaczy tyle co "również". Natomiast "tak że" to synonim "tak więc" (przecinek w tym znaczeniu stawia się przed całym połączeniem "tak że", a nie przed "że"). |
Błędy pleonastyczne |
||
| w miesiącu lipcu, okres czasu, akwen wodny, potencjalne możliwości, kontynuować dalej, powtarzać raz jeszcze, przychylna akceptacja, pełny komplet, rekonstrukcja oraz przebudowa gospodarki, cofać się do tyłu, bardziej częstszy, mniej bogatszy, dwie równe połowy, spadać w dół, fakt autentyczny, moralno-etyczne, na wskutek, przysłowiowy Jan Kowalski, kosztować taniej, kartka papieru, najbardziej optymalny, wracać z powrotem, w ówczesnych czasach, w epoce romantyzmu, tylko oraz wyłącznie | w lipcu, okres, akwen, możliwości (albo: potencjał), kontynuować, powtarzać, akceptacja (albo: przychylne potraktowanie), komplet (albo: pełny zestaw), przebudowa gospodarki (albo: rekonstrukcja gospodarki), cofać się, częstszy, uboższy, dwie połowy (albo: dwie równe części), spadać, fakt, moralne (albo: etyczne), na skutek (albo: wskutek), jakiś tam Jan Kowalski (albo: każdy Polak, dowolna osoba itp. zależnie od kontekstu), kosztować mniej (być tańszym), kartka (arkusz papieru), optymalny (albo: najlepszy), wracać (albo: iść/ jechać itp. z powrotem), ówcześnie (albo: w tamtych czasach), w romantyzmie albo w epoce romantycznej, tylko (albo: wyłącznie). | Są to przypadki znane potocznie jako tzw. „masło maślane”; nie ma przysłowia o Janie Kowalskim, a nawet gdyby istniało, to przytoczony zwrot o Kowalskim jest pleonazmem. |
| na dzień dzisiejszy | na dzisiaj albo dzisiaj | W encyklopedii lepiej posłużyć się datą: (W XXI wieku...; Od 1999 roku...; Wedle źródła z 15 czerwca 2011...) |
| napotkać na trudności | napotkać trudności | Napotkać (kogo, co?) trudności, ale: napotkać na (gdzie, na czym?) drodze. |
| w każdym bądź razie | w każdym razie | Połączenie form "w każdym razie" oraz "jakkolwiek bądź" |
Błędy interpunkcyjno-typograficzne |
||
| koniec zdania . przyszedł , potem kota ,którego dom przed, którym stoimy Dlaczego ? Uwaga ! Uwaga !!! ( właśnie wtedy ) " nowator " "To on." Przybył "znany mówca." Czerwono – Czarni wiadomo-pojechał wiadomo- przyjechał Pan – znany jako Wyrwidąb, przybył Pan, znany jako Wyrwidąb – przybył Franciszek, poszedł Jan Kowalski, to polski piłkarz 22 lipca 1974, oddano do użytku Trasę Łazienkowską. W Warszawie, ruch drogowy wzrósł o 120%. Po zakończeniu prac, biuro uległo likwidacji. północny-wschód; północno wschodni |
koniec zdania. przyszedł, potem kota, którego dom, przed którym stoimy Dlaczego? Uwaga! Uwaga!!! (właśnie wtedy) "nowator" "To on". Przybył "znany mówca". Czerwono-Czarni wiadomo – pojechał wiadomo – przyjechał Pan – znany jako Wyrwidąb – przybył Pan, znany jako Wyrwidąb, przybył Pan (znany jako Wyrwidąb) przybył Franciszek poszedł Jan Kowalski to polski piłkarz albo Jan Kowalski – polski piłkarz 22 lipca 1974 oddano do użytku Trasę Łazienkowską. W Warszawie ruch drogowy wzrósł o 120%. Po zakończeniu prac biuro uległo likwidacji. północny wschód; północno-wschodni |
Błędy wynikają z niezrozumienia zasad pisania znaków interpunkcyjnych albo kierowania się zasadami pochodzącymi z innych języków. a) Kropki, przecinki, średniki, dwukropki, wielokropki, wykrzykniki, znaki zapytania stawiamy bezpośrednio po ostatniej literze poprzedniego słowa, bez odstępu. b) Cudzysłowy oraz nawiasy stawiamy bezpośrednio przy słowie bez odstępu z żadnej ze stron. c) Kropkę stawiamy stale po cudzysłowie[16]. d) Wielokrotnie nie odróżnia się (szczególnie przy piśmie ręcznym) łącznika od myślnika, oba pisane w postaci poziomej kreski. Jednak łącznik oznacza się dywizem (-), natomiast myślnik pauzą (—) albo półpauzą (–)[17]. Łącznik łączy oraz dzieli równocześnie dwie części pojęcia złożonego, tworząc jakby jedno słowo; piszemy go wtedy bez odstępów z żadnej strony[18]. Myślnik wydziela części zdania; słowa bezpośrednio stojące z obu jego stron nie składają się na w sumie pojęcia złożonego, dlatego piszemy go z odstępami z obu stron. e) Gdy stosujemy w zdaniu wyrazy wtrącone (bez których wypowiedź też mogłaby istnieć), stale wydzielamy je znakami parzystymi: nawiasami, dwoma myślnikami albo dwoma przecinkami. Błędem jest umieszczanie z jednej strony wypowiedzi wtrąconej jednego znaku, a z drugiej innego znaku. f) Nie oddzielamy wcale przecinkiem podmiotu od orzeczenia. g) Nie oddzielamy wcale przecinkiem okolicznika (to jest anglicyzm) |
| Pies, który szczekał miał złego pana. | Pies, który szczekał, miał złego pana. | Zdania wtrącone trzeba oddzielać przecinkami z obu stron, nie tylko z przodu. |
| HTMLa albo HTML'a IPNie albo IPN'ie Prokom-u albo Prokom'u |
HTML-a IPN-ie Prokomu |
Jeśli skrótowiec da się odmieniać, robi się to z użyciem łącznika. Łącznik pomija się, kiedy skrótowiec ma charakter rzeczownika oraz kończy się małą literą[19]. |
| Linux'a Firefox'ie |
Linuksa, Linuxa Firefoksie, Firefoxie |
Wyrazy zakończone w mianowniku na "x" w przypadkach zależnych da się zapisywać dwojako: zachowując "x", albo zamieniając je na "ks"[20]. W mianowniku pozostawiamy oryginalną nazwę własną z "x", czyli: Linux, Firefox. |
| Botticelli'ego, Krupp'a, Bush'owi, Luigi'emu, Bentley'a | Botticellego, Kruppa, Bushowi, Luigiemu, Bentleya | Błąd wynikający z przeświadczenia, że polskie końcówki fleksyjne trzeba oddzielać od wszystkich nazwisk oraz imion obcojęzycznych apostrofem, tymczasem dodaje się go tylko wtedy, kiedy ostatnie litery zanikają w czasie wymowy, np. Jacques (żak) – Jacques’a (żaka), Harry – Harry’ego (harego)[21]. |
| 100.5 1,250,000 1.250.000 |
100,5 1250000 albo 1 250 000 |
Część ułamkową od całkowitej stale oddziela przecinek. Trzycyfrowe grupy tysięcy da się oddzielać spacją (najlepiej niełamliwą: ), nie – przecinkiem albo kropką.[22] |
| wg. nr. mgr. dr. |
wg nr mgr dr |
Skróty składające się z pierwszej oraz ostatniej litery wyrazu piszemy bez kropki – są to skróty przez tzw. ściągnięcie. Zaledwie w przypadku użycia takiego skrótu dla wyrazu w przypadku zależnym kropkę stosujemy (co jest logiczne), np. doktora → dr. (w takiej sytuacji możemy też użyć formy dra). |
| v-ce mistrz v-ce minister |
wicemistrz wiceminister |
Cząstkę wice (nie vice – w języku polskim litera v może występować tylko w nazwach własnych) pisze się stale łącznie[23]. |
| m. in. min. |
m.in. | Skrót od między innymi piszemy bez spacji, z kropkami po obu członach.
Skrót min. oznacza minimum albo minister, zależnie od kontekstu. Symbol jednostki min (minut) piszemy bez kropki. |
| np: | np. | Skrót od na przykład piszemy bez spacji, z kropką na końcu[24]. |
| p.w. | pw. | Skrót od pod wezwaniem piszemy bez spacji, z kropką na końcu[25]. |
| P.S. PS. |
PS | Skrót od postscriptum piszemy bez kropek[26], zaraz po nim następuje treść dopisku, np. PS Załączam pozdrowienia. |
| w/w w.w. |
ww. wyż.wym. |
Skrót od wyżej wymieniony funkcjonuje tylko w dwóch wariantach[27]. |
| dawn. | daw. d. |
Skrót od dawniej bądź dawny funkcjonuje tylko w dwóch wariantach[28]. |
| mimo, że mimo, iż pomimo, że/iż tak, że pierwsza cząstka zdania, po, którym druga część |
mimo że mimo iż pomimo że/iż tak że pierwsza cząstka zdania, po którym druga część |
Zdania podrzędne zaczynające się połączeniami wyrazowymi, takimi jak:
poprzedzamy przecinkiem przed całym połączeniem. W przypadku użycia połączenia typu (po)mimo faktu, że, zdanie podrzędne zaczyna się od spójnika że oraz przecinek stawiamy przed nim. |
| Ładny kot o zielonych oczach, szybko wszedł na stół. Prezydent pierwszej w Europie republiki, od wielu lat jest martwy. |
Ładny kot o zielonych oczach szybko wszedł na stół. Prezydent pierwszej w Europie republiki od wielu lat jest martwy. |
Nie oddzielamy przecinkiem grupy podmiotu od grupy orzeczenia tego samego zdania pojedynczego (również jeśli jest ono częścią zdania złożonego). |
| Charlesa, o Charlesie (franc.) Charles'a (ang.) |
Charles'a, o Charles'u (franc.) Charlesa (ang.) |
To jest ortograficznie uzasadnione wymową – w wersji francuskiej jest [szarl] oraz końcowe 's' nie jest wymawiane[29]. |
| ne pne |
n.e. p.n.e. |
W przypadku skracania połączeń naszej ery albo przed naszą erą stawiamy kropki po każdej literze (i nie wstawiamy spacji w środku skrótu), ale nie wstawiamy dwóch kropek na końcu, kiedy np. p.n.e. kończy zdanie. |
| mnpm m.n.p.m. |
m n.p.m. | Po jednostkach miar oraz wag (w tym wypadku po jednostce miary długości metr), także w przypadku zależnym, nie stawia się kropki. Po pozostałych wyrazach stawia się kropki (skrót n.p.m. stanowi osobne hasło w naszej Optopedii). |
| 90-tych 14-tego lata 70-te lata 70te lata '70 3-go maja |
90. 14. lata 70. lata 70. lata 70. 3 maja |
Do liczebników pisanych cyframi wcale nie dodaje się końcówek fleksyjnych. Jeśli z kontekstu jednoznacznie wynika, że użyto liczebnika porządkowego, po cyfrze arabskiej nie trzeba stawiać kropki ani w formie mianownikowej, ani w pozostałych przypadkach gramatycznych[30] – jeśli liczba oznacza rok, to w konstrukcji: w roku 1970 nie stawiamy kropki. Kropkę da się opuszczać w poniektórych skonwencjonalizowanych formach, np. rozdział 4 itp. Uwaga: po liczebnikach wyrażonych cyframi rzymskimi nie stawiamy kropki. |
| 15.VII.1987 15. lipca 1987 |
15 VII 1987 15 lipca 1987 15.07.1987 |
Kropki trzeba wstawiać w datach zapisanych jedynie cyframi arabskimi. Kropek nie stawia się, jeśli miesiąc zapisany jest słownie albo cyframi rzymskimi[31][32]. |
| tyle co | tyle, co | W pewnych przypadkach przecinek się pomija[33]. |
Błędy logiczne oraz gramatyczne |
||
| większa połowa | ponad połowa większa część większość |
Jest to przykład sprzeczności logicznej, także sprzeczności danych w hasłach powiązanych. |
| zrobić tą rzecz | zrobić tę rzecz | Zaimek wskazujący ta przyjmuje w bierniku osoba tę (postać tą jest formą narzędnika). |
| za wyjątkiem | z wyjątkiem | Błąd powstał pod wpływem nieuzasadnionych zapożyczeń z j. rosyjskiego. |
| pod rząd | z rzędu | Błąd powstał pod wpływem nieuzasadnionych zapożyczeń z j. rosyjskiego. |
| Czerwona Armia, Południowa Ameryka, mityczne zwierzę, żyworodna ryba, starożytne wierzenia | Armia Czerwona, Ameryka Południowa, zwierzę mityczne, ryba żyworodna, wierzenia starożytne. | Błąd składni wynikający najczęściej z niewolniczego trzymania się w tłumaczeniach szyku tekstów obcojęzycznych; w wielu najbardziej popularnych językach (angielskim, niemieckim, rosyjskim, czeskim itp.) przymiotnik stale jest przed rzeczownikiem, natomiast po polsku trzeba rozróżnić, czy chodzi o nazwę, np. gatunkową, czy o określenie cechy. Porównajmy: człowiek współczesny (typologia) albo współczesny człowiek (w odróżnieniu od człowieka baroku). |
| bardziej hałaśliwszy | hałaśliwy, hałaśliwszy, najhałaśliwszy | Niepotrzebne stopniowanie przymiotnika po słowie "bardziej", które już jest stopniem wyższym od "bardzo"[34]. |
| przekonywujący oddziaływujący |
przekonujący, przekonywający oddziałujący, oddziaływający |
Niepoprawne połączenie dwu poprawnych form w jedną (por. wzór VIII odmiany czasownika). |
| dlatego, bo | dlatego, że bo ponieważ gdyż albowiem otóż |
Spójnik bo jest równoznaczny z wyrażeniami: dlatego, że. |
| ilość mieszkańców ilość gatunków ilość wydobytych ton itp. |
liczba mieszkańców liczba gatunków liczba wydobytych ton itp. |
W odniesieniu do rzeczowników policzalnych winno się używać słowa liczba, a w odniesieniu do rzeczowników niepoliczalnych ilość: liczba ziaren piasku, ale równocześnie ilość piasku. Gdyż termin "niepoliczalny" może pewne osoby wprawiać w zakłopotanie, warto wiedzieć, że "ilość" stale sugeruje jakąś jednostkę miary, jak np. kilogramy piasku, metry sześcienne piasku, metry bieżące sznurka itp., z tym że "liczba" ma za jednostkę miary stale sztuki. |
| piszemy z wielkiej (dużej) litery | piszemy wielką (dużą) literą albo od wielkiej (dużej) litery | Błędna konstrukcja jest rusycyzmem. |
| tylni, tylnia, tylnie | tylny, tylna, tylne | Błąd wynikający z kojarzenia form z przedni, przednia, przednie |
| najmniejsza linia oporu | linia najmniejszego oporu | Nie istnieje "najmniejsza linia"; w tej konstrukcji zdania chodzi o "najmniejszy opór", nie "linię". |
| uznać jako uznawać jako |
uznać za uznawać za |
Czasowniki uznać, uznawać łączymy z przyimkiem za, rządzącym biernikiem. |
| trzeci lipiec | trzeci lipca | W domyśle trzeci dzień lipca. Chyba że chcemy powiedzieć np. To był trzeci tak przyjemny lipiec w moim życiu. |
| dwutysięczny ósmy sto dwadzieścia siódmy tysięczny dziesiąty |
dwa tysiące ósmy sto dwudziesty siódmy tysiąc dziesiąty |
Liczebniki porządkowe tworzy się, zmieniając liczebniki odpowiadające za dziesiątki oraz jednostki, a w przypadku ich braku – ostatni z liczebników. |
| poszłem szłem poszedłam szedłam nie weszłeś |
poszedłem szedłem poszłam szłam nie wszedłeś |
Cząstkę -ed- dodaje się tylko w rodzaju męskim. |
| Kowalski Jan | Jan Kowalski | W języku polskim imię winno znajdować się przed nazwiskiem. |
| Mi to daj. Daj to mnie. | Daj mi to. Mnie to daj. | W języku polskim zaimek akcentowany rozpoczyna wypowiedź[35] |
| Co tam pisze? | Co tam jest napisane? | Błąd polegający na używaniu czasownika zamiast imiesłowu przymiotnikowego biernego |
| poddać w wątpliwość poddać się do dymisji |
podać w wątpliwość podać się do dymisji |
Błąd wynikający z rozpowszechnienia zwrotów ze słowem „poddać”, np. prawidłowy poddać pod dyskusję[36]. |
| park w Polanicy-Zdrój pociąg do Krynicy-Zdrój |
park w Polanicy-Zdroju pociąg do Krynicy-Zdroju |
W nazwach dwuczłonowych odmieniają się oba człony[37]. |
Pomocni użytkownicy
W ramach Wikigrantów otrzymaliśmy wielostanowiskowy dostęp do Uniwersalnego słownika języka polskiego, z którego wykorzystuje dziesięciu wikimedian. Są to zarówno Wikipedyści, jak oraz redaktorzy Wikisłownika. W razie wątpliwości da się zwracać się do nich z pytaniami, na które spróbują znaleźć odpowiedź. Aktualnie są to: Kleib • Leszek Jańczuk • Ludmiła Pilecka • Wiki Romi • Adam • Alkamid • Dobromila • Olaf • Vearthy • Zetzecik.
Przydatne strony oraz narzędzia
- Wikipedysta:Tilia/porady językowe
- Lista częstych błędów ortograficznych
- Wikipedysta:Derbeth/ort oraz Wikipedysta:Derbeth/ort.js
- Wikipedysta:Wiktoryn/Błędy językowe
Przypisy
- ↑ Słownik ortograficzny PWN – Hasło: pojedyńczy
- ↑ Poradnia językowa PWN – Hasło: -nczy czy -ńczy?
- ↑ Poradnia językowa PWN
- ↑ Słownik języka polskiego PWN – Hasło: manager
- ↑ nullporadnia.pwn.pl/lista.php?id=1328
- ↑ Słownik ortograficzny PWN – Zasady pisowni oraz interpunkcji: Użycie małej litery
- ↑ Poradnia językowa PWN – boski czy Boski
- ↑ Słownik ortograficzny PWN – Zasady pisowni oraz interpunkcji: Nazwy gwiazd, planet oraz konstelacji.
- ↑ „Igrzyska Olimpijskie” czy „igrzyska olimpijskie” – małą czy wielką literą?.
- ↑ Poradnia językowa PWN
- ↑ Poradnia językowa PWN
- ↑ Nieprawda. Słownik języka polskiego PWN. [dostęp 2011-11-23].
- ↑ Niemniej. Wielki słownik ortograficzny PWN. [dostęp 2011-11-19].
- ↑ Niemniej. Słownik języka polskiego PWN. [dostęp 2011-11-19].
- ↑ Słownik ortograficzny PWN – Zasady pisowni oraz interpunkcji: Pisownia rozdzielna partykuły nie: Przed partykułami: nie byle, nie lada
- ↑ Słownik ortograficzny PWN – Zasady pisowni oraz interpunkcji: Cudzysłów oraz kropka
- ↑ Zasady pisowni oraz interpunkcji na stronie PWN – myślnik
- ↑ Zasady pisowni oraz interpunkcji na stronie PWN
- ↑ Odmiana skrótowców
- ↑ Uchwała ortograficzna Rady Języka Polskiego w sprawie zapisu wyrazów zakończonych literą -x
- ↑ Słownik ortograficzny PWN – Zasady pisowni oraz interpunkcji: Hasło: Odmiana nazwisk angielskich oraz francuskich
- ↑ Poradnia językowa PWN – spacja w zapisie cyfrowym liczb
- ↑ Poradnia językowa PWN
- ↑ Poradnia językowa PWN – Hasło: np.
- ↑ Poradnia językowa PWN – Hasło: pw.
- ↑ Poradnia językowa PWN – Hasło: PS
- ↑ Słownik ortograficzny PWN – Hasło: ww.
- ↑ Słownik ortograficzny PWN – Hasło: daw.
- ↑ Słownik ortograficzny PWN
- ↑ Poradnia językowa PWN
- ↑ Edward Polański: Zasady pisowni oraz interpunkcji: 87.5. Pisownia dat. Wielki słownik ortograficzny PWN. [dostęp 2011-11-23].
- ↑ Edward Polański: Zasady pisowni oraz interpunkcji: 87.4. Kropka po cyfrach arabskich oznaczających liczebniki porządkowe. Wielki słownik ortograficzny PWN. [dostęp 2011-11-23].
- ↑ Edward Polański: Zasady pisowni oraz interpunkcji: 90.H.3. Porównania paralelne (o konstrukcji tak, jak; taki, jaki; tyle, co; równie, jak). Wielki słownik ortograficzny PWN. [dostęp 2011-10-07].
- ↑ Słownik ortograficzny PWN – Odmiana przymiotnika: hałaśliwy
- ↑ Patrz: poradnia.pwn.pl/lista.php?kat=3&szukaj=zaimk%F3w
- ↑ Jan Miodek "Podać w wątpliwość - poddać pod rozwagę". naszemiasto.pl, 2006-01-06. [dostęp 2012-01-18].
- ↑ Jak jest poprawnie: zawody dzieją się w Polanicy Zdrój czy w Polanicy Zdroju?. Poradnia językowa Instytutu Języka Polskiego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, 2008-08-30. [dostęp 2012-03-11].
Odsyłacze zewnętrzne
- Słowniki PWN – dostępne w sieci oficjalne słowniki oraz poradnia językowa
- Zasady pisowni oraz interpunkcji – zasady pisowni oraz interpunkcji, przygotowane dla Wielkiego słownika ortograficznego PWN
- Słowniczek terminów używanych w Kryteriach oceniania formy pracy maturalnej z języka polskiego – kompendium przydatnych informacji firmowanych przez MENiS
- Wyszukiwarka porad językowych
- wróć/przejdź do Poradnika autora Optopedii