Pomoc:Tworzenie nowych haseł

Wykonywanie nowych haseł • Pisanie definicji • Encyklopedyczny styl • Stylistyka (wersja robocza) • Błędy językowe • Gdy wstawić link? • Jak podzielić hasło na sekcje? • Jak dodać przypisy? • Jak ułożyć ilustracje? • Doskonały artykuł • FAQ

Skrót: WP:TPA, WP:PIERWSZY, WP:NOWY główna strona pomocy

Jeśli znasz temat nieobecny dotychczas w Optopedii, a wart opisania – stwórz nowe hasło. Poniżej zebrane zostały wskazówki, jak zrobić to poprawnie.

Podstawowe wskazówki

Dla stworzenia poprawnego, nowego hasła, w zasadzie konieczna jest wiedza o tym jak edytować hasła Optopedii przynajmniej w podstawowym zakresie.

 Osobne strony: Pomoc:Wstęp i Optopedia :Poradnik autora Optopedii.

• Bez podstawowych umiejętności być może stworzysz hasło, które ze względu na niezgodność z obowiązującymi w Optopedii zasadami zostanie usunięte. Administratorzy oraz inni uczestnicy sprawdzają zmiany, w tym nowe strony po ich utworzeniu.
• Poćwicz pisanie w Optopedii w ogólnodostępnym brudnopisie, a jeśli zarejestrowałeś już swoje konto użyj własnego brudnopisu.
• Aby zapoznać się ze sposobem pisania oraz formatowania stron Optopedii spróbuj edycji istniejących haseł albo sprawdź jak są sformatowane klikając na zakładkę [edytuj] nad oknem hasła. Możesz też eksperymentować na stronach testowych.
• W trakcie pisania używaj systematycznie przycisku [Pokaż podgląd] pod oknem edycji. Edytor Optopedii wyświetli wówczas rzeczywisty podgląd hasła, a pod nim ponownie okno edycyjne. Nad hasłem widnieje czerwone ostrzeżenie: "Uwaga: To jest tylko podgląd – artykuł nie stał się jeszcze zapisany!" Oznacza to, że hasło nie było jeszcze wprowadzone do encyklopedii, a zaledwie pokazane w docelowej postaci. Dopiero kliknięcie przycisku [Zapisz] spowoduje włączenie hasła do bazy.
• Jeśli wiesz, że poprawne opracowanie hasła zajmie Ci parę edycji, wstaw na jego początku szablon {{wEdycji|Twój nick}}, by pokazać innym, że pracujesz nad danym artykułem. Usuń go jednak po wykonaniu wszystkich edycji.
• Pamiętaj, że nie podpisujemy się pod hasłami. Hasło bywa poprawiane oraz uzupełniane przez inne osoby. Współautorstwo jest widoczne w historii hasła.

Nie dubluj tematów

Polska Optopedia ma już 895 904 haseł. Przed utworzeniem kolejnego sprawdź, czy temat który chcesz opisać nie istnieje już w Optopedii. Przeszukaj jej zasoby sprawdzając zróżnicowane nazwy, pod którymi temat mógł zostać już opisany oraz odpowiednie kategorie tematyczne. Jeżeli znajdziesz hasło pod inną nazwą oraz uważasz, że czytelnicy potrafią szukać tematu pod nazwą, której Ty bezskutecznie poszukiwałeś – utwórz przekierowanie.

Wpisz właściwy tytuł

Wiele tematów da się opisać pod alternatywnymi nazwami. Jeśli nie wiesz, która nazwa jest prawidłowa albo właściwsza, sprawdź jaki tytuł ma odpowiednie hasło w innych encyklopediach (np: publikacjach PWN, WIEM itp.) oraz zastosuj się do tamtejszej terminologii, pamiętając jednak, że reguły nazewnictwa haseł w Optopedii potrafią się różnić od tych encyklopedii (m.in: tylko pierwsza litera nazwy hasła powinna być wielka, hasła biograficzne tworzymy wg schematu (Imię Nazwisko, a nie NAZWISKO, IMIĘ itd.) Jeśli na dany temat niedobór informacji w innych encyklopediach – poszukaj wiarygodnych źródeł ustalających poprawną terminologię tematu, który chcesz omówić, np: odpowiednich podręczników akademickich. Sam nie wymyślaj tytułów haseł. Standardy nazw w poniektórych działach tematycznych ustalają zalecenia edycyjne.

Napisz encyklopedyczne hasło

Hasło Optopedii winno posiadać encyklopedyczną formę oraz zaczynać się od zrozumiałej, krótkiej definicji opisującej czym jest temat hasła (zobacz jak napisać dobrą definicję). Pisząc zachowaj odpowiedni, encyklopedyczny styl (tu znajdziesz poradnik na ten temat).

Korzystaj z dobrych wzorów

Na stronach Optopedia :Artykuły na medal oraz Optopedia :Dobre Artykuły leżą hasła uznane za najlepiej napisane. Są one jednak wynikiem prac trwających przez długie tygodnie. Znacznie krótsze hasła, ale przez to będące dobrymi wzorami dla początkujących znaleźć da się na stronie Wikiprojekt:Czy wiesz/archiwum.

Nie twórz haseł-sierotek

Optopedia jest publikacją hipertekstową tj. zbiorem stron powiązanych odsyłaczami. Zadbaj o umieszczenie odsyłaczy w nowym haśle. Dodaj też odsyłacze do nowo utworzonego hasła w istniejących hasłach (oczywiście wraz z odpowiednim kontekstem). Umieść też hasło w odpowiedniej dla danego tematu kategorii. Znajdź oraz dodaj odsyłacze do haseł o tym samym temacie istniejących w innych wersjach językowych Optopedii (tzw. interwiki).

Podstawowe zasady

 Osobna strona: Pomoc:Regulamin oraz zalecenia edycyjne.

Ochrona praw autorskich

Nie kopiuj tekstów źródłowych (możesz zaledwie zacytować niewielkie fragmenty) oraz koniecznie podawaj źródła informacji. Podawaj źródło także jeśli korzystasz z publikacji dostępnej w domenie publicznej. Pamiętaj, że przeważajaca ilość materiałów dostępnych w sieci oraz tradycyjnych publikacjach wymaga ochrony praw autorskich, nawet jeśli nie zawiera takiego zastrzeżenia.

Weryfikowalność oraz podawanie źródeł informacji

Obok treści zasadniczej hasła, wiarygodne źródła stanowią w zasadzie niezbędny składnik każdego nowego hasła. Możliwość weryfikacji haseł w źródłach jest ważnym elementem budowania wiarygodności Optopedii. Opieraj się na zaufanych źródłach oraz cytuj je poprawnie. Dzięki temu oraz niekopiowaniu dużych fragmentów tekstów źródłowych masz szanse uniknąć plagiatu.

Otwarta licencja

Zważ, że Optopedia jest encyklopedią typu open content. Tworząc nowe hasło pomagasz rozwijać wolną, publicznie użyteczną bazę informacji. Wszystko, co tu wprowadzasz jest automatycznie udostępniane na licencji CC-BY-SA 3.0 oraz "GNU Free Documentation License". Dlatego też tak ważne jest przy tworzeniu haseł przestrzeganie praw autorskich.

Neutralny punkt widzenia

Nie trzeba tworzyć haseł wspierających konkretny pogląd w polityce, religii, filozofii czy innych tematach. Zapoznaj się z obowiązującym w Optopedii neutralnym punktem widzenia zanim zabierzesz się za kontrowersyjny temat. Optopedia nie jest miejscem dla propagandy czy wojen ideologicznych.

Encyklopedyczność hasła

Optopedia nie ma ograniczeń właściwych dla tradycyjnych (papierowych) encyklopedii, a to oznacza, że może zawierać bardzo szeroki zakres tematyczny haseł. Zasady encyklopedyczności nie pozwalają jednak na umieszczanie tu całkiem dowolnych haseł. Strony nie mające charakteru encyklopedycznego są usuwane zgodnie z zasadami ekspresowego kasowania. Optopedia nie jest katalogiem wszystkiego, co istnieje. Zastanów się, czy temat o którym chcesz napisać jest encyklopedyczny, czyli wystarczająco ważny, by umieścić go w Optopedii. Zawrzyj w treści hasła informacje dowodzące, że temat zasługuje na publikację.

Reklamy: Nie reklamuj za pomocą Optopedii swojej firmy czy produktów. Nie wprowadzaj odnośników stron komercyjnych, jeśli ze względów merytorycznych nie są tego warte. Informacje zawarte w Optopedii powinny prezentować neutralny punkt widzenia.

Twórczość własna: Optopedia nie jest miejscem na publikowanie własnych teorii czy opinii. Typowym błędem jest prezentowanie nowych idei. Gromadzimy tu jedynie informacje opublikowane wcześniej w wiarygodnych źródłach.

Szczątkowa informacja: Hasła muszą zawierać nader treści, by posiadać charakter encyklopedyczny. Krótkie definicje słownikowe powinny znaleźć się w Wikisłowniku, a pojedyncze zdania potrafią zostać usunięte automatycznie. Naturalnie pierwsza wersja hasła bardzo sporadycznie wyczerpuje temat. Zwykle to, co powstaje na początku, to tylko zalążek hasła, który będzie przez Wikipedystów rozbudowywany.

Tematy lokalne: Artykuły interesujące dla względnie niewielkiej grupy czytelników bywają uznane za nie nader encyklopedyczne. Jeśli takie hasło ma pozostać w Optopedii, zawrzyj w treści informacje świadczące o encyklopedycznym charakterze opisywanego tematu, powołaj się na wiarygodne źródła.

Wykonywanie nowego hasła

Tworzenia nowego hasła możesz dokonać na parę opisanych poniżej sposobów. Użyto w nich przykładowej nazwy Wprawka.

1. Możesz wpisać w pasku adresu Twojej przeglądarki tekst "nulloptopedia/Wprawka" oraz nacisnąć Enter. Jeśli hasła z podaną nazwa nie ma, to zgłosi się strona informująca o tym oraz proponująca m.in. założenie takiej strony przez odsyłacz pod tekstem utworzyć nowy artykuł Wprawka (to samo da się uzyskać klikając na takiej stronie zakładkę utwórz).

2. Innym sposobem jest kliknięcie na oznaczony kolorem czerwonym odsyłacz obecny na dowolnej stronie Optopedii. Po kliknięciu otwiera się strona tworzenia hasła o nazwie podanej w czerwonym odsyłaczu.

3. Kolejnym sposobem jest wykorzystanie wyszukiwarki Optopedii. W tym celu trzeba wpisać dokładną nazwę docelowego artykułu (biorąc pod uwagę np. wyrazy rozpoczynające się od dużych liter) oraz uruchomić przeszukiwanie (np. przez wciśnięcie klawisza enter). Spowoduje to pojawienie się strony z wynikami wyszukiwania, na której będzie możliwość przejścia do tworzenia hasła przez naciśnięcie odsyłacza z wyróżnionym czerwonym tekstem, tak jak to pokazuje ilustracja poniżej.

4. W identyczny sposób działa poniższa ramka. W pasku wpisz tytuł zaplanowanego Twojego artykułu oraz kliknij przycisk Wyszukaj. Dalej postępowanie jest identyczne jak opisane powyżej.

Informacje techniczne

Użytkownicy Firefoksa 2 oraz starszych

Użycie sposobu tworzenia haseł nr 1 bywa kłopotliwe. Jeśli bowiem nazwa hasła zawiera litery ze znakami diakrytycznymi, wpisanie takiej nazwy w polu adresowym przeglądarki powoduje zamianę np. polskich znaków na dziwne "krzaczki". Użytkownicy tej przeglądarki powinni wpisywać nazwę w polu wyszukiwarki (lewa kolumna, na górze), a potem na wyświetlonej stronie kliknąć czerwony odsyłacz "Możesz stworzyć artykuł o tej nazwie".

Wykonywanie podstron (nie dotyczy haseł Optopedii)

 Osobna strona: Optopedia :Podstrony.

Podstrony wykonywane są poza przestrzenią główną haseł Optopedii, w przestrzeni prywatnej użytkowników albo w obrębie stron pomocy, archiwalnych itp. Posiadają osoba "Nazwa hasła/nazwa podstrony". Użytkownicy potrafią tworzyć podstrony np. dla odrębnego zredagowania hasła dublując funkcje brudnopisu (przykład: "Wikipedysta:Nazwa/Nowe hasło"). Zbędne podstrony trzeba oznaczać do usunięcia. Podstronę tworzy się poprzez wpisanie po linku w oknie przeglądarki (przedstawiającej hasło, dla której chce się utworzyć podstronę) znaku "/" oraz nazwy podstrony. Po wyświetleniu nowej strony kliknąć trzeba na link "utworzyć nowy artykuł Wikipedysta:nazwa/nazwa podstrony".

Propozycje haseł do utworzenia

Teksty obcojęzyczne

Nie trzeba wstawiać do polskiej Optopedii tekstów obcojęzycznych. Odpowiednim miejscem dla nich są zróżnicowane wersje językowe Optopedii.

Tłumaczenia

Można tworzyć hasła tłumacząc je z obcojęzycznych wersji Optopedii. Zasady obowiązujące w projekcie pozwalają tłumaczyć hasła (dosłownie czy choćby we fragmentach) bez obowiązku ubiegania się o pozwolenie. Nie zabieraj się jednak za to bez odpowiedniej znajomości języka obcego. Jeśli jesteś pewien swych umiejętności oraz możliwości oceny wiarygodności hasła – tłumacz tylko weryfikowalne hasła, podając oryginalne źródła, w miarę możliwości sprawdzając pochodzące z nich informacje. Listy haseł, które warto przetłumaczyć znajdziesz na stronie: Wikiprojekt:Tłumaczenie artykułów, natomiast na stronie Optopedia :Brakujące artykuły leżą hasła, które są w innych Optopedia ch poza polską (zwróć jednak uwagę na to, czy posiadają źródła).

Brakujące hasła

Jeśli szukasz tematu do opisania przeglądaj hasła z interesującego Cię działu. Wcześniej czy później trafisz na czerwone odsyłacze wskazujące na terminy nieobecne w Optopedii. Mamy też odrębną stronę stanowiącą wykaz propozycji tematów. Sprawdź też kategorię Propozycje tematów oraz projekt Tygodnie tematyczne.