Zaszłość (programowanie)

Ten artykuł trzeba dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: poprawić błędy językowe albo stylistyczne (pomoc: powszechne błędy, dla tłumaczy; zalecenia), np. "konstrukcja programistyczna, który występuje", "w Visual Basic 2008, jednego ze środowisk", interpunkcja. Dokładniejsze informacje o tym, co trzeba poprawić, być może leżą na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Zaszłość w programowaniu^[1], to element składni albo konstrukcja programistyczna, która jest bądź występowała we wcześniejszych wersjach, standardach albo implementacjach, a w kolejnych stał się albo zniesiony, albo nie zalecany do dalszego stosowania, ewentualnie pozostał dla zachowania zgodności lecz stracił jakiekolwiek merytoryczne znaczenie.

Powstawanie zaszłości

Tę sekcję trzeba dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: poprawić styl – powinien posiadać encyklopedyczną formę. Dokładniejsze informacje o tym, co trzeba poprawić, być może leżą na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Język programowania jest definiowany przez autorów. W toku użytkowania jego pierwszej implementacji, kolejnych standaryzacji oraz implementacji, język rozwija się oraz ewoluuje, najczęściej zgodnie z pewnymi tendencjami występującymi w informatyce, rozwojem systemów komputerowych obejmujących zarówno sprzęt jak oraz systemy operacyjne. Taka ewolucja powoduje, iż pewne konstrukcje oraz elementy języka, tracą na znaczeniu, stają się zbędne, czy wręcz niemożliwe do realizacji. Takie konstrukcje oraz elementy składni określane są mianem zaszłości. Nie zaleca się ich dalszego stosowania, a w następnych implementacjach albo standardach, potrafią stać się w ogóle niedostępne. Oznacza to, że kod źródłowy napisany w danym języku programowania z użyciem zaszłości nie będzie mógł być prawidłowo użyty w przyszłych implementacjach, bez dokonania korekt eliminujących daną konstrukcję albo element składni języka.

Rodzaje zaszłości

Jak wyżej zaznaczono wstępnie zaszłości potrafią posiadać różny charakter. Dany element bądź konstrukcja języka może być:

• nadal dostępna oraz bywa nadal stosowana prawidłowo, lecz równocześnie może istnieć nowa konstrukcja oferująca analogiczne, lecz korzystniejsze, możliwości
• nadal dostępna oraz bywa nadal stosowana prawidłowo, lecz jak wyżej może istnieć nowa konstrukcja, a zaszłość bywa nie zalecana do stosowania oraz określana jako element, który w przyszłości bywa już nie implementowany
• nadal dostępny dla zachowania zgodności wcześniej stworzonego kodu źródłowego lecz może nie posiadać jakiegokolwiek znaczenia merytorycznego
• dany element albo konstrukcja może zostać zastąpiony innym, nowym elementem
• może zostać całkowicie wyeliminowana oraz być niedostępna.

Zaszłości w językach programowania

Przeważajaca ilość języków nieobiektowych wysokiego poziomu np. Pascal, C

Instrukcja Goto pochodząca z asemblera skok bezwarunkowy. Nie zalecane albowiem burzy strukturę kodu.

Język C

W języku C, we wczesnych implementacjach języka, pewne, obecne elementy składni były definiowane odmiennie^[1], np.:

• zapis złożonych operatorów przypisania miał osoba =op, a nie jak obecenie op=, np. poprzednio =+, zamiast współczesnego +=, aktualnie zapis poprzedni jest już niedostępny,
• zapis inicjalizacji zmiennych nie zawierał znaku równości, np. było int x 1; aktualnie zapisujemy int x = 1; aktualnie zapis poprzedni jest już niedostępny,
• we wczesnych wersjach definicje parametrów występowały jedynie po nagłówku funkcji przed nawiasem klamrowym otwierającym ciało funkcji, niedopuszczalne było definiowanie parametrów na liście paramentów w nawiasach okrągłych, w których umieszczano zaledwie ich deklarację.

Fortran

Fortran, to pierwszy język programowania wysokiego poziomu, w swych początkach, w dużej części definiowany dla poszczególnych komputerów indywidualnie. W języku tym wiele konstrukcji związanych ze specyfiką konkretnego systemu komputerowego, było pominiętych, jako zaszłość, w kolejnych standardach oraz implementacjach^[2][3].

Modula 2

W języku Modula 2 wprowadzono zmiany w modułach definiujących, eliminując listę eksportową, która stała się zaszłością. Wprowadzona nowa zasada, że sama definicja takiego modułu stanowi listę eksportową, sprawiła, że lista eksportowa stała się zbędna^[4].

Pascal

W języku Pascal przykładową zaszłością jest słowo packed, pełniące funkcję modyfikatora w deklaracji zmiennej strukturalnej (tablicowej, rekordowej), działającego jak dyrektywa kompilatora zlecająca wybór takiego rozmieszczenia elementów typu strukturalnego w pamięci, aby zmienna zajmowała jak najmniej miejsca w pamięci operacyjnej (a nie rozmieszczenie elementów np. od granicy słowa, czyli od adresu spełniającego pewne, narzucone kryterium, mogącego przyspieszać działanie programów)^[5]. W późniejszych implementacjach, np. Turbo Pascal od wersji 4.0, typy strukturalne stale są „pakowane” oraz użycie bądź pominięcie słowa packed, nie ma żadnego znaczenia. Słowo to jednak było zachowane w celu wstecznej kompatybilności z kodami źródłowymi zapisanymi dla wcześniejszych wersji Pascala^[6]. Podobnie jest z nagłówkiem programu program, który w Turbo Pascalu bywa całkowicie pominięty^[6].

Visual Basic, Basic

Język Visual Basic, jako sukcesor języka Basic, zawiera w sobie wiele zaszłości, szczególnie składniowych, przejętych zarówno z Basica jak oraz wcześniejszych wersji Visual Basica. Przykładem bywa instrukcja aktualnie wyeliminowanej wersji pętli WHILE … WEND. W językach tych (Basic oraz Visual Basic) da się prześledzić także ewaluację zaszłości na przykładzie konstrukcji realizującej bezparametrowe pesudopodprogramy: GOSUB numer_linii ... RETURN. Konstrukcja ta w pierwszych wersjach języka Basic była jedyną, umożliwiającą realizację podprogramów. W kolejnych wersjach Bascia wprowadzono parametryzowane, "prawdziwe" podprogramy SUB ... END, wywoływane użytym w deklaracji oraz definicji podprogramu identyfikatorem (np. QBasic dostępny w MS DOS). W tym momencie w zasadzie konstrukcja pierwotna GOSUB numer_linii... RETURN stała się przestarzałą zaszłością, lecz była nadal utrzymywana z reguły ze względu na zgodność oraz możliwość użycia kodów źródłowych napisanych dla wcześniejszych wersji Basica. Również Visual Basic oraz VBA przejął tę konstrukcję, choć bez wątpienia niezalecaną, albowiem wprowadzono nie tylko podprogramy SUB oraz FUNCTION ale oraz programowanie obiektowe. Niemniej w obrębie podprogramów nadal konstrukcja była dostępna. Obecnie, np. w Visual Basic 2008, jednego ze środowisk programistycznych dostępnych w serii Microsoft Visual Studio, całkowicie zrezygnowano z tej konstrukcji – nie da się już stosować instrukcji GOSUB numer_linii... RETURN w tym systemie programowania.

Przypisy